Ruh sağlığı veya kişisel gelişim alanında çalışan herkes iyi bir uzman mıdır? Acaba doğru kişi ile mi görüşüyorum? Etik kurallar nedir? Çoğu danışanın aklında bu tarz sorular vardır.

Aşağıda listelenen maddeler kendi gelişimi için destek almak isteyen veya terapi almayı düşünen kişiler için belirgin önemli alarm işaretleridir. Eğer görüşme sürecinizde bu durumlarla karşılaşırsanız mutlaka süreci yeniden değerlendirip, uzmanınızla konuşmanız veya onu değiştirmeyi düşünmeniz iyi olabilir. Öncelikle, uzmanınıza açıkça sizi neyin rahatsız ettiğini anlatın. İyi bir uzman sizin probleminizi anlamaya ve dinlemeye her zaman açıktır.

Eğer ki uzman sizin sorununuzu ciddiye almıyorsa ya da sizden gelen geribildirimleri kabul etmekte isteksizse, bu durumda yapılacak en iyi şey başka bir uzmana gitmektir. Birçok uzman kendileriyle ilgili meselelerini kabul etme konusunda sorumluluk alıp, orada ne olduğunu anlamaya isteklidir. Bu yüzden uzmanınıza yargısız infaz yapmamak önemlidir, herkes hata yapabilir. Ancak bazen uzmanın problemi olduğunu düşündüğünüz sorun sizin sorununuz olabilir. Bu tip kör noktalar görmesi en zor olan ama uzmanla konuşmaya en değer olanlardır.

Görüşmedeki alarm işaretlerinin önemi değişkenlik gösterebilir; mesela bir uzman ve danışan arasında cinsel ilişki olmaması gerekliliği çok net ve kesindir. Bu kuralın kesinlikle bir ayrıcalığı yoktur. Kendinizi böyle bir durumda bulursanız, gidip yetkili kurumlara şikayet etmelisiniz. Fakat, aşağıdaki alarm işaretlerinin bazıları içinde bulunulan durumun gerektirdiklerine göre esnetilebilir. Örnek olarak, uzman ve danışanın danışmanlık ilişkisi dışında bir ilişki kurmaları istisnai bir durumdan dolayı gerekmiyorsa kabul edilemez.

Danışmanlık aldığınız durumda süreçle ilgili alarm işaretleri aşağıdaki gibidir.
Eğer;

• Sizin sorunlarınıza yardımcı olacak eğitime, uzmanlığa sahip değilse ya da alanının dışında bir pratik uyguluyorsa,
• Sizin değiştirmek istedikleriniz ve hedeflerinizle ilgilenmiyorsa,
• Görüşme sürecinin tamamlandığını sizin nasıl bileceğinizi anlatamıyorsa,
• Diğer uzmanlardan fikir, süpervizyon almıyorsa,
• Sık sık garantiler ve sözler veriyorsa,
• Sizi gizlilik ilkesi, kurallar ve seans ücreti konusunda bilgilendirmiyorsa.
• Sizi inceden inceye yargılıyor, tehdit ediyor veya hor görüyorsa,
• Ailenizi, arkadaşlarınızı veya partnerinizi suçluyorsa,
• Bilerek yada bilmeyerek sizin üzerinizden psikolojik ihtiyaçlarını karşılıyorsa,
• Arkadaşınız olmaya çalışıyorsa
• Size izniniz olmadan dokunuyorsa (Sarılma dahil),
• Sizinle cinsel yada romantik bir ilişki kurmaya çalışıyorsa,
• Sürekli sizinle kişisel problemleri ve kendi özel hayatını paylaşıyorsa,
• Sizi bir şeye katılmaya veya yardım etmeye zorluyorsa,
• Sizin izninizi almadan kimliğinizi ve görüşme bilgilerinizi başkalarıyla paylaşıyorsa,
• Size diğer danışanların bilgilerini veriyorsa,
• Sizden gelen geribildirimleri ve hatasını kabul etmiyorsa,
• Sorununuzun ne olduğu konusunda çok yoğunlaşıp, değişmenize yardımcı olmadan sadece analiz ediyorsa,
• Çok konuşuyorsa,
• Hiç konuşmuyorsa,
• Devamlı size ne yapmanız gerektiğini söylüyor ve sizin adınıza kararlar alıyorsa,
• Sadece kendi kullandığı yöntemin iyi olduğunu söylüyor ve farklı yöntemlerle dalga geçiyorsa,
• Adınızı unutuyor ve/veya önceki görüşmelerde aranızda geçen etkileşimleri sık sık hatırlamıyorsa,
• Siz odadayken gelen telefonları cevaplıyorsa,
• Sizin kültürünüze veya dininize duyarlı değilse,
• Sizi belli bir dine veya öğretiye doğru yönlendirmeye çalışıyorsa,
• Sizinle empati kurmuyor veya sıkıntılarınızı artık onu üzmemek adına anlatmama noktasına gelecek kadar fazla empatik veya duygusalsa
• Sizi hazır olmadığınız meselelerle yüzleşmeye zorluyor veya tam tersi asıl meselelere gidip yoğun duygularla karşılaşmaktan kaçındığı için hep yüzeysel meselelerin etrafında dolanıyorsa,

Son olarak da sık sık görüşmeye geç kalıyor, geç başlatıyor, görüşme tarihini değiştiriyor veya unutuyorsa yukarıda bahsettiğimiz gibi bunu kendisiyle mutlaka konuşmanızı, eğer sonuç almazsanız da görüştüğünüz uzmanı değiştirmenizi öneririz.

Klinik Psikolog Merve Özgüven

Noah Rubinstein, LMFT, LMHC

Acaba Doğru Danışmanla Mı Görüşüyorum? yazısı ilk önce Salt Psikoloji Enstitüsü üzerinde ortaya çıktı.